افتتاح رسمی آکادمی بین‌ المللی مرمت آثار تاریخی در موزه دفینه

حفظ و مرمت آثار تاریخی همواره یکی از مهم‌ترین گام‌ها در راستای پاسداری از هویت فرهنگی ملت‌ها به شمار می‌رود. در این مسیر، تربیت نیروی متخصص و ایجاد زیرساخت‌های آموزشی نقش کلیدی دارد. به همین منظور، با هدف تقویت دانش فنی در زمینه نگهداری، مرمت و بازسازی آثار تاریخی، سومین آکادمی مرمت آثار تاریخی در ایران با رویکردی بین‌المللی آغاز به کار کرد.

آغاز به‌ کار آکادمی در موزه دفینه با مشارکت نهادهای فرهنگی

این آکادمی بین‌المللی در تاریخ ۲۹ تیر ۱۴۰۳ طی مراسمی رسمی در محل موزه دفینه و با حضور شخصیت‌های فرهنگی و مسئولان مرتبط افتتاح شد. این مراسم با مشارکت رئیس ایکوم ایران (کمیته ملی موزه‌ها) و مدیرعامل مؤسسه موزه‌های دفینه برگزار گردید.

• در این رویداد، حمیدرضا سلیمانی، مدیرعامل مؤسسه موزه‌های دفینه، با اشاره به اهداف بلندمدت این طرح اظهار داشت:
• نخستین آکادمی آموزشی مرمت آثار تاریخی پیش‌تر در موزه خودروهای تاریخی راه‌اندازی شده بود.
• دومین مرکز نیز در موزه تار و پود به بهره‌برداری رسید.
• آکادمی سوم که اکنون در موزه دفینه آغاز به‌کار کرده، با همکاری رسمی ایکوم ایران فعالیت خود را آغاز کرده است.

نقش کلیدی آکادمی در پر کردن خلأ تخصصی حوزه مرمت آثار تاریخی

پیش از ارائه برنامه‌های اجرایی، مدیرعامل مؤسسه موزه‌های دفینه با تأکید بر نیاز جدی کشور به چنین بسترهایی گفت:

با وجود ظرفیت‌های گسترده فرهنگی در ایران، تاکنون ساختاری تخصصی برای آموزش مستمر و استاندارد در زمینه مرمت آثار تاریخی وجود نداشت. این آکادمی می‌تواند نقشی مهم در پر کردن این خلأ ایفا کرده و به‌عنوان بازوی اجرایی پروژه‌های مرمت در سطح ملی و بین‌المللی عمل کند.

• آکادمی جدید، بستر آموزش‌های تخصصی برای دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان حوزه مرمت را فراهم می‌کند.
• ارائه دوره‌های عملی و نظری بر پایه استانداردهای بین‌المللی یکی از اهداف اصلی این مجموعه خواهد بود.
• همکاری‌های فراملی با نهادهایی چون ایکوم، یونسکو و موسسات تخصصی مرمت در اروپا و آسیا در دستور کار قرار دارد.

جایگاه جهانی ایران در عرصه مرمت آثار تاریخی

ایران با برخورداری از هزاران اثر ثبت‌شده ملی و ده‌ها اثر جهانی در فهرست یونسکو، یکی از کشورهایی است که بیشترین نیاز را به تربیت نیروی ماهر در زمینه مرمت دارد. با وجود دانش بومی غنی و تجربیات تاریخی، انتقال اصول علمی مرمت به‌روز و همگام‌سازی با استانداردهای بین‌المللی، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر محسوب می‌شود.

این آکادمی می‌تواند نقش مهمی در ارتقای سطح دانش فنی مرمتگران ایفا کند و همچنین شرایط لازم برای اعزام کارشناسان ایرانی به پروژه‌های جهانی و یا میزبانی از دوره‌های بین‌المللی در ایران را فراهم آورد.

آینده‌ نگری در برنامه‌ های آموزشی و پژوهشی آکادمی

یکی از ویژگی‌های مهم این آکادمی، تمرکز هم‌زمان بر آموزش، پژوهش و اجرای پروژه‌های عملی خواهد بود. بر اساس اعلام مسئولان:

• طراحی سرفصل‌های آموزشی با بهره‌گیری از تجربیات بین‌المللی و استادان متخصص داخلی و خارجی انجام شده است.
• پژوهش در زمینه مواد، روش‌ها و تکنولوژی‌های نوین مرمت، بخش مهمی از برنامه‌های آتی خواهد بود.
• برنامه‌ریزی برای اعزام کارآموزان به سایت‌های تاریخی فعال و کارگاه‌های مرمت نیز در دست اجرا است.

نتیجه‌ گیری

با راه‌اندازی سومین آکادمی مرمت آثار تاریخی در کشور، گامی مهم به‌سوی سازمان‌دهی علمی و نظام‌مند فرآیند حفاظت از میراث فرهنگی برداشته شده است. این آکادمی نه‌تنها به تقویت بنیان‌های تخصصی در داخل کشور کمک خواهد کرد، بلکه می‌تواند در بلندمدت، جایگاه ایران را به‌عنوان یکی از قطب‌های منطقه‌ای در زمینه آموزش و اجرای مرمت آثار تاریخی تثبیت کند. توسعه‌ی چنین نهادهایی، سرمایه‌گذاری مستقیم در فرهنگ و تاریخ کشور محسوب می‌شود و اثرات آن برای نسل‌های آینده ماندگار خواهد بود.