آخرین وضعیت جنگل های هیرکانی در شعله های آتش
توسط: جنگلهای هیرکانی، یکی از کهنترین و ارزشمندترین اکوسیستمهای ایران، در چند هفته اخیر در محدوده «الیت» مرزنآباد گرفتار آتش شدهاند. این جنگلها که میلیونها سال قدمت دارند، نه تنها زیستگاه گونههای نادر گیاهی و جانوری هستند، بلکه نقش کلیدی در حفظ منابع آب، خاک و اکوسیستمهای طبیعی منطقه ایفا میکنند. ادامه این آتشسوزیها نگرانیهای فراوانی برای محیطزیست و مردم محلی ایجاد کرده و تلاشها برای اطفای حریق با مشکلات متعدد همراه است.
علل و شرایط وقوع آتش سوزی
آتشسوزی در جنگلهای هیرکانی معمولاً ترکیبی از عوامل انسانی و طبیعی است. در آتشسوزی اخیر، مهرداد خزائی، مدیر منابع طبیعی نوشهر، توضیح داد که علت اصلی آتشها دخالت انسانی بوده و شدت وزش باد و سوختن لاشبرگها در مناطق صخرهای، شعلهها را تشدید کرده است.
هواپیماها و بالگردهای آبپاش در حال عملیات هستند، اما بخشهایی از جنگل در مناطق صعبالعبور قرار دارند که حتی صخرهنوردان حرفهای هم امکان دسترسی مستقیم به آن را ندارند. این شرایط باعث شده مهار آتش با تأخیر و دشواری زیادی مواجه شود.
تلاش ها برای اطفای حریق
در چند روز اخیر، اقدامات گستردهای برای کنترل آتش صورت گرفته است. بر اساس گزارش سازمان منابع طبیعی، رایزنیهایی با وزارت دفاع انجام شده و پروازهای اطفای حریق با هواپیمای ایلیوشن بهصورت مستقیم بر نقاط صعبالعبور انجام شد. این اقدام برای نخستین بار در کشور صورت گرفت و توانست تأثیر چشمگیری در کنترل شعلهها داشته باشد.
مهرداد خزاییپول، مدیرکل منابع طبیعی مازندران، تأکید کرد که تنها نیروهای آموزشدیده و متخصص اجازه حضور در منطقه را دارند تا از بروز حادثه برای افراد غیرمتخصص جلوگیری شود. همچنین تجهیزات کامل اطفای حریق شامل آبپاشها، سمپاشها و آتشکوبها در اختیار نیروها قرار دارد.
نقش مردم و فعالان محیط زیست
فعالان محیطزیست و مردم محلی با ایجاد کمپینهای حمایتی و ثبت کارزارهای آنلاین، خواستار اعزام سریعتر هواپیماهای آبپاش و حمایت کامل از عملیات اطفای حریق شدهاند. در متن این کارزار آمده است که هر لحظه تأخیر میتواند باعث نابودی میراث طبیعی و تنوع زیستی جنگلهای هیرکانی شود.
مردم محلی نیز با معرفی مسببان آتشسوزی و همکاری با نیروهای منابع طبیعی تلاش میکنند تا این اکوسیستم ارزشمند را حفظ کنند و از تکرار چنین حوادثی جلوگیری شود.
آخرین وضعیت آتش سوزی
طبق گزارش مهرداد خزاییپول، بخشهایی از آتش در ارتفاعات کوهها و نزدیک رودخانه خاموش شدهاند، اما در مسیر دره، نقاطی از شعلههای سطحی هنوز باقی مانده است. به همین دلیل، هماهنگیها برای ادامه عملیات اطفای هوایی با هواپیمای ایلیوشن و هلیبرن انجام شده و احتمال پرواز مجدد این هواپیما در روزهای آینده بسیار بالاست.
ریزش آب و بخار گسترده ناشی از عملیات اخیر نشان میدهد که آتشپاشی دقیقاً بر نقاط دارای شعله و گرما انجام شده است. نیروها تا پایان هفته در منطقه مستقر خواهند بود و تلاش میکنند تا لکهگیری کامل و جلوگیری از سرایت دوباره آتش انجام شود.
اهمیت حفاظت از جنگل های هیرکانی
جنگلهای هیرکانی با پوشش گیاهی متنوع از جمله سرخدار، ممرز، راش، افرا و توسکا، یکی از میراثهای طبیعی بینظیر ایران به شمار میروند. این جنگلها زیستگاه گونههای نادر جانوری و گیاهی هستند و نقش مهمی در تثبیت خاک، حفظ منابع آب و تعدیل اقلیم محلی دارند.
حفاظت از این جنگلها نیازمند هماهنگی میان نیروهای امدادی، سازمانهای دولتی و مردم محلی است و هرگونه کوتاهی در مدیریت آتشسوزی میتواند خسارتهای جبرانناپذیری بر جای بگذارد.
نتیجه گیری
آتشسوزی جنگلهای هیرکانی هشدار جدی برای حفاظت از منابع طبیعی و سرمایههای زیستمحیطی کشور است. هرچند اقدامات اطفای حریق با استفاده از هواپیمای ایلیوشن و بالگردها شروع شده و بخشی از آتش کنترل شده است، اما حضور نیروهای متخصص، هماهنگی سازمانها و مشارکت مردم، تنها راه جلوگیری از گسترش و تکرار این حوادث است. این جنگلها میراث چند میلیون ساله ایران هستند و حفاظت از آنها نیازمند توجه همیشگی و تدابیر پیشگیرانه است.
