معرفی قلعه اگسکوف دانمارک؛ شاهکاری ۴۷۰ ساله
توسط: بیشتر قلعههای تاریخی اروپا روی تپهها، صخرهها یا نقاط مرتفع بنا شدهاند تا از حملات دشمنان در امان بمانند. اما قلعه اگسکوف (Egeskov Castle) داستان متفاوتی دارد. این قلعه نه بر فراز کوه، بلکه در میان آب ساخته شده است؛ تصمیمی هوشمندانه که آن را به یکی از مستحکمترین سازههای دفاعی قرن شانزدهم تبدیل کرد.
بازدیدکنندگان هنگام نخستین مواجهه با اگسکوف معمولاً تصور میکنند با یک بنای افسانهای روبهرو شدهاند؛ ساختمانی آجری با برجهای مخروطی، انعکاس تصویر در آب و باغهایی که گویی از دل داستانهای کلاسیک اروپایی بیرون آمدهاند. اما آنچه این مکان را به یکی از مهمترین جاذبههای تاریخی دانمارک تبدیل کرده، تنها زیبایی ظاهری نیست. پشت هر دیوار، پل، برج و تالار آن روایتی از سیاست، جنگ، معماری و مهندسی نهفته است.
امروزه بسیاری از متخصصان میراث فرهنگی، اگسکوف را یکی از سالمترین و کاملترین نمونههای قلعههای رنسانسی اروپا میدانند؛ عنوانی که کمتر بنایی در قاره اروپا توانسته آن را حفظ کند.
قلعه اگسکوف کجاست؟
Egeskov Castle در جنوب جزیره فونن (Funen) قرار گرفته است؛ جزیرهای که میان کپنهاگ و شبهجزیره یوتلند واقع شده و به دلیل مناظر روستایی، قصرهای تاریخی و طبیعت آرامشبخش خود شهرت دارد.
فاصله این قلعه تا شهر اودنسه، زادگاه نویسنده مشهور دانمارکی، Hans Christian Andersen حدود ۳۰ کیلومتر است. همین موقعیت باعث شده گردشگران بتوانند بازدید از اگسکوف را با دیگر جاذبههای فرهنگی فونن ترکیب کنند.
چرا نام آن «اگسکوف» است؟
در زبان دانمارکی، واژه Egeskov از دو بخش تشکیل شده است:
- Ege به معنای بلوط
- Skov به معنای جنگل
ترجمه تحتاللفظی نام قلعه «جنگل بلوط» است.
دلیل این نامگذاری به یکی از جذابترین روایتهای تاریخی قلعه بازمیگردد. گفته میشود برای ایجاد پایههای مستحکم در زمین باتلاقی و بستر دریاچه، تعداد بسیار زیادی تنه درخت بلوط در زیر سازه کوبیده شد. برخی روایتهای محلی حتی ادعا میکنند برای ساخت پیهای قلعه، یک جنگل کامل از درختان بلوط مصرف شده است.
هرچند مورخان درباره تعداد دقیق درختان اتفاق نظر ندارند، اما بررسیهای مهندسی نشان میدهد بخش مهمی از استحکام بنا واقعاً به شبکه عظیم تیرهای بلوطی زیر آب وابسته است؛ تیرهایی که پس از نزدیک به پنج قرن همچنان وظیفه تحمل وزن سازه را بر عهده دارند.
داستان ساخت قلعه؛ محصول دورانی پرتنش
برای درک اهمیت اگسکوف باید به شرایط دانمارک در میانه قرن شانزدهم بازگردیم.
پس از پایان جنگ داخلی معروف به Count’s Feud در دهه ۱۵۳۰، بسیاری از اشراف دانمارکی نسبت به امنیت املاک خود نگران بودند. خطر شورشهای محلی و درگیریهای سیاسی هنوز وجود داشت و مالکان زمینهای بزرگ به دنبال ساخت اقامتگاههایی بودند که هم نقش خانه را ایفا کند و هم یک دژ دفاعی باشد.
در چنین شرایطی، اشرافزاده دانمارکی Frands Brockenhuus در سال ۱۵۵۴ دستور ساخت اگسکوف را صادر کرد.
معماران زمان تصمیم گرفتند بنا را روی جزیرهای مصنوعی در میان یک دریاچه بنا کنند. دسترسی محدود به قلعه باعث میشد مهاجمان برای رسیدن به دیوارها با موانع طبیعی متعددی روبهرو شوند.
نتیجه این پروژه، بنایی شد که امروزه به عنوان یکی از مهمترین نمونههای معماری انتقالی میان قلعههای قرون وسطایی و کاخهای رنسانسی شناخته میشود.
داخل قلعه چه چیزهایی خواهید دید؟
برخلاف بسیاری از قلعههای اروپایی که تنها پوستهای تاریخی از آنها باقی مانده، بخش زیادی از فضای داخلی اگسکوف همچنان حفظ شده است.
تالارهای پذیرایی با مبلمان تاریخی، نقاشیهای خانوادگی، اتاقهای سلطنتی و آثار هنری چندصدساله بخشی از تجربه بازدید هستند.
یکی از مشهورترین بخشهای قلعه، تالار شکار است که مجموعهای از تروفیها و اشیای تاریخی مرتبط با اشراف دانمارکی را در خود جای داده است.
همچنین برخی اتاقها همچنان چیدمانی نزدیک به سبک زندگی قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم دارند و به بازدیدکنندگان اجازه میدهند تصویری واقعیتر از زندگی اشراف اروپایی به دست آورند.
باغ هایی که به اندازه خود قلعه شهرت دارند
در بسیاری از راهنماهای گردشگری اروپا، باغهای اگسکوف تقریباً به اندازه خود قلعه مورد توجه قرار میگیرند.
این مجموعه طی دههها توسعه یافته و امروزه چندین باغ موضوعی را شامل میشود. باغ رز، باغ انگلیسی، باغ رنسانسی و فضاهای طراحیشده با الهام از سبکهای کلاسیک اروپایی بخشی از این مجموعه هستند.
اما مشهورترین بخش باغها، هزارتوی گیاهی عظیم آن است.
این هزارتو از پرچینهای بلند ساخته شده و سالانه هزاران بازدیدکننده برای پیدا کردن مسیر خروج وارد آن میشوند. در مرکز هزارتو سکویی قرار دارد که چشماندازی جذاب از کل مجموعه ارائه میدهد.
معماری که اگسکوف را متفاوت می کند
در نگاه اول ممکن است اگسکوف صرفاً یک قلعه زیبا به نظر برسد؛ اما جزئیات معماری آن نشان میدهد سازندگان با دقتی فوقالعاده به امنیت فکر کرده بودند.
ساختمان اصلی از دو بخش مستقل تشکیل شده که توسط یک دیوار ضخیم به یکدیگر متصل هستند. این طراحی امکان دفاع چندمرحلهای را فراهم میکرد. اگر بخشی از قلعه سقوط میکرد، مدافعان میتوانستند از بخش دیگر مقاومت کنند.
دیوارهای ضخیم آجری، روزنههای تیراندازی، مسیرهای مخفی و پل متحرک از دیگر ویژگیهای دفاعی آن به شمار میروند.
جالب اینکه بسیاری از این عناصر دفاعی بدون آنکه به زیبایی بنا آسیب بزنند در طراحی گنجانده شدهاند؛ موضوعی که نشاندهنده بلوغ معماری رنسانس در شمال اروپا است.
چرا اگسکوف یکی از بهترین قلعه های حفظ شده اروپا محسوب می شود؟
بسیاری از قلعههای اروپایی طی جنگها، آتشسوزیها یا بازسازیهای متعدد، بخش زیادی از اصالت خود را از دست دادهاند.
اما اگسکوف از چند جهت استثنایی است:
- نخست آنکه ساختار اصلی قرن شانزدهمی آن تقریباً دستنخورده باقی مانده است. دوم اینکه مالکیت خصوصی و
- نگهداری مستمر موجب شده روند حفاظت با کیفیت بالایی انجام شود. سوم آنکه باغها، فضای داخلی و محوطه تاریخی همزمان حفظ شدهاند؛ موضوعی که در بسیاری از بناهای تاریخی اروپا کمتر دیده میشود.
به همین دلیل کارشناسان میراث فرهنگی اروپا بارها از اگسکوف به عنوان یکی از کاملترین نمونههای قلعههای رنسانسی باقیمانده یاد کردهاند.
جمع بندی
قلعه اگسکوف یکی از ارزشمندترین میراثهای تاریخی دانمارک و نمونهای کمنظیر از معماری رنسانس شمال اروپا است. بنایی که از سال ۱۵۵۴ تاکنون بر پایههایی از چوب بلوط در میان آب ایستاده و همچنان شکوه خود را حفظ کرده است. ترکیب معماری تاریخی، باغهای مشهور، هزارتوهای گیاهی، موزه خودروهای کلاسیک و فضای طبیعی جزیره فونن باعث شده اگسکوف تنها یک جاذبه گردشگری نباشد؛ بلکه مقصدی کامل برای تجربه بخشی از تاریخ و فرهنگ دانمارک باشد.
