توریست کارت: طرح نوین بانک مرکزی برای تبدیل ارز گردشگران خارجی به کارت بانکی ریالی
توسط: بانک مرکزی ایران با هدف نهادینه‌سازی جریان ارزی ورودی و تسهیل پرداخت‌های ریالی گردشگران خارجی، طرح جدیدی تحت عنوان «توریست‌کارت» را معرفی کرده است. این ابتکار، امکان خرید رسمی ارز توسط بانک‌ها و ارائه معادل ریالی آن در قالب کارت بانکی را برای گردشگران فراهم می‌کند تا آنان بتوانند بدون دغدغه حمل نقدینگی یا مراجعه به صرافی‌های غیررسمی، در داخل کشور هزینه کنند. این طرح بخشی از برنامه گسترده بانک مرکزی برای ارتقای شفافیت اقتصادی و هم‌افزایی میان بخش ارزی و صنعت گردشگری به شمار می‌رود.
نحوه عملکرد توریست کارت
طرح «توریست‌کارت» به گردشگران خارجی اجازه می‌دهد که ارز خود از جمله دلار، یورو یا سایر ارزهای معتبر را به بانک‌های مجاز بفروشند و در مقابل، معادل ریالی آن را در قالب یک کارت بانکی دریافت کنند. این کارت‌ها امکان پرداخت مستقیم ریالی برای خرید کالا و خدمات، رزرو هتل و سایر تراکنش‌های روزمره را فراهم می‌آورند و باعث کاهش وابستگی به نقدینگی فیزیکی و فعالیت‌های غیررسمی ارزی می‌شوند.
مرحله آزمایشی یا پایلوت این طرح در فرودگاه‌های بین‌المللی کشور آغاز شده و بانک عامل مشخص شده، مسئولیت خرید ارز از گردشگران و صدور کارت را بر عهده دارد. نرخ تبدیل ارز نیز مطابق با نرخ معاملات «تالار دوم» مرکز مبادله ارز و طلای ایران تعیین می‌شود تا شفافیت و رعایت استانداردهای اقتصادی تضمین گردد.
اهداف اجرای طرح
بانک مرکزی اهداف اجرای طرح «توریست‌کارت» را به چند محور اصلی تقسیم کرده است:
- نهادینه‌سازی استفاده از منابع ارزی ورودی: ایجاد مسیر رسمی و شفاف برای بهره‌برداری از ارزهایی که به کشور وارد می‌شوند.
- تسهیل پرداخت ریالی برای گردشگران: ارائه ابزاری امن و راحت برای پرداخت هزینه‌های سفر بدون نیاز به نقدینگی یا مراجعه به صرافی‌ها.
- ارتقای شفافیت جریان ارزی: کاهش فعالیت‌های ارزی غیررسمی و بهبود رصد و مدیریت منابع ارزی کشور.
- تقویت صنعت گردشگری و بخش مالی: ایجاد هم‌افزایی میان بانک‌ها و کسب‌وکارهای گردشگری برای جذب بهتر و مدیریت منابع ارزی.
مزایای اقتصادی و عملیاتی
اجرای این طرح علاوه بر بهبود تجربه گردشگران، مزایای اقتصادی گسترده‌ای نیز دارد. گردشگران می‌توانند به راحتی پرداخت‌های ریالی خود را انجام دهند و بانک‌ها نیز منابع ارزی ورودی را به صورت قانونی و شفاف مدیریت کنند. علاوه بر این، با کاهش وابستگی به نقدینگی فیزیکی و صرافی‌های غیررسمی، امنیت مالی گردشگران و کنترل اقتصادی دولت بهبود می‌یابد.
بانک مرکزی همچنین تأکید کرده است که اجرای موفق این مرحله آزمایشی می‌تواند زمینه‌ساز توسعه تدریجی نظام پرداخت گردشگری در سطح ملی باشد و استفاده از ابزارهای دیجیتال و کارت‌های هوشمند بانکی را برای گردشگران و سرمایه‌گذاران خارجی تسهیل کند.
نتیجه گیری
طرح «توریست‌کارت» نمونه‌ای برجسته از تلاش‌های بانک مرکزی برای هماهنگی میان سیاست‌های ارزی و توسعه گردشگری است. این ابتکار، ضمن تأمین رفاه گردشگران خارجی، به بهینه‌سازی مدیریت منابع ارزی و ارتقای شفافیت اقتصادی کمک می‌کند. با اجرایی شدن این طرح در تمامی فرودگاه‌های بین‌المللی و گسترش بانک‌های عامل، می‌توان انتظار داشت که گردشگری خارجی به عنوان یک محرک مهم اقتصادی، نقش پررنگ‌تری در رشد اقتصادی و جذب سرمایه‌گذاری خارجی ایفا کند.
