زلزله اردستان و زواره؛ آسیب به ۳۰ بنای تاریخی با معماری خشتی و گچی
توسط: زلزله شب های گذشته در شهرستان اردستان و زواره، علاوه بر ایجاد لرزش و نگرانی در بین مردم، باعث وارد شدن خسارت به تعدادی از بناهای تاریخی این منطقه شد. این ساختمانها که اغلب دارای معماری سنتی و سازههای خشتی و گچی هستند، از نظر فرهنگی و تاریخی اهمیت بالایی دارند. مسئولان میراثفرهنگی برای بررسی دقیق و برنامهریزی مرمت این آثار اقدام کردهاند تا آسیبها به صورت اصولی رفع شود.
میزان و نوع آسیب های وارد شده
زلزله اخیر باعث ایجاد ترکها و شکافهایی در دیوارها و سقف بناهای تاریخی شد، اما خوشبختانه هیچ یک از ساختمانها دچار ریزش کامل یا تخریب نشدهاند. برآورد اولیه حاکی از آسیب به حدود ۳۰ بنای تاریخی، به ویژه در شهر زواره، است.
- اکثر بناهای آسیبدیده دارای سازه خشتی و گچی هستند که در برابر زلزله آسیبپذیرترند.
- شکافها و ترکها در بخشهای مختلف بناها، از جمله دیوارها و سقفها مشاهده شده است.
- اقدامات اولیه بازدید و مستندسازی توسط کارشناسان میراثفرهنگی آغاز شده و برنامهریزی برای بررسی دقیقتر ادامه دارد.
آثار شاخص آسیب دیده
برخی از بناهای مهم و شاخص که بر اثر زلزله دچار آسیب شدهاند شامل مساجد، خانههای تاریخی و ساختمانهای ثبت ملی هستند. شناسایی این آثار برای اولویتبندی مرمت اهمیت زیادی دارد.
- ضلع شمالی مسجد جامع اردستان دچار ترک و آسیب جزئی شده است.
- بخشهایی از مسجد جامع زواره و مسجد خسرو اردستان دچار شکاف شدهاند.
- خانه هشتبهشت زواره و خانه ارباب حسین، همراه با تعدادی از خانههای تاریخی ثبت ملی، ترکها و آسیبهایی در دیوارها و سقفها دارند.
برنامه مرمت و بررسی کارشناسی
اداره میراثفرهنگی اردستان با همکاری اداره کل میراثفرهنگی استان، تیمهای تخصصی را برای بررسی دقیق میزان خسارت و شیوه مرمت به شهرستان اعزام خواهد کرد. هدف از این بررسیها، تشخیص آسیبهای تازه و تمایز آنها از خسارتهای قدیمی است تا اقدامات بازسازی به درستی انجام شود.
- کارشناسان آسیبهای تازه را از خسارتهای پیشین تفکیک میکنند.
- ردیفهای اعتباری مختلف برای مرمت بناهای آسیبدیده در نظر گرفته شده است.
- عملیات مرمت با اولویتبندی بناهای شاخص و تاریخی آغاز خواهد شد تا امنیت و پایداری سازهها تضمین شود.
اهمیت حفاظت از میراث فرهنگی
حفاظت از بناهای تاریخی اردستان و زواره نه تنها حفظ فرهنگ و هویت منطقه است، بلکه برای گردشگری و توسعه محلی نیز اهمیت دارد. هرگونه آسیب به این بناها میتواند آثار فرهنگی و تاریخی منطقه را به خطر بیندازد و تلاش برای مرمت اصولی آنها از اولویتهای مدیریت میراث فرهنگی محسوب میشود.
نتیجه گیری
زلزله اخیر اردستان و زواره باعث آسیب به حدود ۳۰ بنای تاریخی شد، اما خوشبختانه هیچکدام تخریب کامل نشدهاند. با اعزام تیمهای کارشناسی و برنامهریزی برای مرمت، اقدامات لازم برای ترمیم و حفاظت از این آثار ارزشمند آغاز شده است. حفظ این بناها برای تداوم فرهنگ و هویت تاریخی منطقه و همچنین توسعه گردشگری اهمیت بالایی دارد.
