کشف ۱۴ هزار اثر تاریخی و توقیف بیش از ۳ هزار فلزیاب در دو سال؛ ۵ هزار متهم دستگیر شدند

یگان حفاظت وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در فاصله مرداد ۱۴۰۳ تا مرداد ۱۴۰۵، مجموعه ای از اقدامات عملیاتی برای مقابله با قاچاق اموال فرهنگی، حفاری غیرمجاز و تخریب محوطه های تاریخی انجام داده است. بر اساس آمار اعلام شده، در این مدت ۱۳ هزار و ۹۸۳ قلم شیء تاریخی و فرهنگی اصلی کشف و ۳ هزار و ۱۰۳ دستگاه فلزیاب توقیف شده است.

در همین بازه زمانی، ۵ هزار و ۱۲۶ نفر از متهمان و متخلفان حوزه میراث فرهنگی دستگیر شدند و برای ۳ هزار و ۲۸۵ نفر از آنها پرونده قضایی تشکیل شد. این آمار نشان می دهد مقابله با جرایم مرتبط با میراث فرهنگی تنها به کشف اشیای تاریخی محدود نبوده و اقدامات پیشگیرانه، قضایی و مشارکت جوامع محلی نیز در دستور کار یگان حفاظت قرار داشته است.

کشف نزدیک به ۱۴ هزار شیء تاریخی و فرهنگی

کشف و ضبط اشیای تاریخی یکی از بخش های مهم فعالیت یگان حفاظت میراث فرهنگی در دو سال گذشته بوده است. بر اساس گزارش منتشر شده از اظهارات مسئولان این حوزه، در این مدت ۱۳ هزار و ۹۸۳ قلم شیء اصلی از اموال فرهنگی کشف شده است. در کنار این آثار، تعداد قابل توجهی اشیای تقلبی نیز شناسایی شده که در فعالیت های مرتبط با کلاهبرداری و قاچاق مورد استفاده قرار می گرفتند.

این کشفیات از یک سو به جلوگیری از خروج و خرید و فروش غیرقانونی آثار تاریخی کمک می کند و از سوی دیگر می تواند در شناسایی مسیرهای مرتبط با حفاری غیرمجاز و تجارت اشیای فرهنگی مورد استفاده قرار گیرد.

• ۱۳ هزار و ۹۸۳ قلم شیء اصلی از اموال فرهنگی کشف شد.
• ۴۲ هزار و ۳۳۹ قلم شیء تقلبی نیز شناسایی و کشف شد.
• کشفیات در بازه مرداد ۱۴۰۳ تا مرداد ۱۴۰۵ انجام شده است.

توقیف بیش از ۳ هزار دستگاه فلزیاب

فلزیاب ها در پرونده های مربوط به حفاری غیرمجاز، یکی از تجهیزات مورد توجه نیروهای حفاظتی هستند. با این حال، صرف در اختیار داشتن یک دستگاه فلزیاب به تنهایی به معنای ارتکاب جرم نیست و وضعیت قانونی استفاده از آن به شرایط و مقررات مربوط بستگی دارد. آنچه در این گزارش مطرح شده، توقیف تجهیزات در جریان اقدامات مرتبط با مقابله با حفاری غیرمجاز است.

بر اساس آمار اعلام شده، طی دو سال گذشته ۳ هزار و ۱۰۳ دستگاه فلزیاب توقیف و ضبط شده است. مسئولان میراث فرهنگی، توقیف تجهیزات مورد استفاده در حفاری غیرمجاز را بخشی از اقدامات پیشگیرانه برای کاهش آسیب به محوطه های تاریخی می دانند.

دستگیری بیش از ۵ هزار متهم در پرونده های میراث فرهنگی

مقابله با قاچاق و حفاری غیرمجاز بخش دیگری از فعالیت های یگان حفاظت را تشکیل می دهد. در بازه مورد بررسی، ۵ هزار و ۱۲۶ نفر از متهمان و متخلفان حوزه میراث فرهنگی دستگیر شدند و برای ۳ هزار و ۲۸۵ نفر پرونده قضایی تشکیل شد.

همچنین طبق گزارش منتشر شده، عملیات مشترک یگان حفاظت وزارت میراث فرهنگی با فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران به کشف ۹۶۶ جرم در حوزه میراث فرهنگی منجر شده است. این همکاری ها در پرونده هایی که نیازمند هماهنگی میان نیروهای حفاظتی، انتظامی و دستگاه قضایی هستند، اهمیت ویژه ای دارد.

نقش گزارش های مردمی در حفاظت از آثار تاریخی

حفاظت از میراث فرهنگی تنها به نیروهای رسمی و دستگاه های دولتی محدود نمی شود. بسیاری از محوطه های تاریخی در نقاط مختلف کشور قرار دارند و حضور دائمی نیروهای حفاظتی در تمام آنها دشوار است. به همین دلیل، گزارش های شهروندان و جوامع محلی می تواند در شناسایی سریع فعالیت های مشکوک و جلوگیری از آسیب به آثار تاریخی نقش داشته باشد.

بر اساس آمار اعلام شده از سوی یگان حفاظت، طی دو سال گذشته ۵ هزار و ۹۸۲ گزارش از سوی مردم دریافت شده که ۴ هزار و ۵۹۲ مورد از آنها مؤثر تشخیص داده شده است. این آمار نشان دهنده سهم قابل توجه گزارش های مردمی در فرآیند شناسایی تخلفات حوزه میراث فرهنگی است.

• ۵ هزار و ۹۸۲ گزارش مردمی دریافت شد.
• ۴ هزار و ۵۹۲ گزارش مؤثر اعلام شده است.
• همکاری با جوامع محلی به عنوان یکی از محورهای حفاظت مشارکتی دنبال شده است.

همکاری با شوراها و دهیاری ها برای حفاظت از میراث فرهنگی

بخش دیگری از برنامه های حفاظتی در دو سال گذشته بر ارتباط با مدیریت های محلی متمرکز بوده است. شوراهای اسلامی و دهیاری ها به دلیل ارتباط مستقیم با ساکنان مناطق مختلف، می توانند در انتقال سریع اطلاعات مربوط به تخریب، حفاری غیرمجاز یا قاچاق آثار تاریخی نقش داشته باشند.

طبق آمار اعلام شده، یگان حفاظت میراث فرهنگی در این مدت با ۱۲ هزار و ۶۳۱ نفر از اعضای شوراها و دهیاری ها برای حفظ آثار تاریخی و مقابله با تخلفات همکاری کرده است. توسعه این ارتباطات می تواند ظرفیت حفاظت محلی از محوطه ها و بناهای تاریخی را افزایش دهد.

مدیریت حضور نزدیک به ۱۹ میلیون گردشگر در اماکن تاریخی

فعالیت یگان حفاظت تنها به مقابله با قاچاق و حفاری غیرمجاز محدود نمی شود. حفاظت از بناها و اماکن تاریخی در زمان افزایش تعداد بازدیدکنندگان نیز بخشی از وظایف این مجموعه است. در تعطیلات، مناسبت های ملی و دوره های پرتردد، مدیریت جمعیت و جلوگیری از آسیب احتمالی به آثار اهمیت بیشتری پیدا می کند.

بر اساس گزارش ارائه شده، نیروهای یگان حفاظت در دو سال گذشته مسئولیت هدایت، انتظام بخشی و مدیریت حضور ۱۸ میلیون و ۹۵۳ هزار و ۵۴۵ گردشگر را در اماکن تاریخی و فرهنگی بر عهده داشته اند. این اقدامات با هدف حفظ نظم، کاهش آسیب های احتمالی و ایجاد شرایط مناسب تر برای بازدید انجام شده است.

جمع بندی

آمار عملکرد یگان حفاظت میراث فرهنگی در فاصله مرداد ۱۴۰۳ تا مرداد ۱۴۰۵ شامل کشف ۱۳ هزار و ۹۸۳ قلم شیء اصلی، شناسایی ۴۲ هزار و ۳۳۹ قلم شیء تقلبی، توقیف ۳ هزار و ۱۰۳ دستگاه فلزیاب و دستگیری ۵ هزار و ۱۲۶ متهم و متخلف است. در همین مدت برای هزاران پرونده قضایی تشکیل شده و همکاری با دستگاه های انتظامی، قضایی، شوراها و دهیاری ها نیز دنبال شده است.

در کنار اقدامات عملیاتی، دریافت هزاران گزارش مردمی و مدیریت حضور میلیون ها گردشگر در اماکن تاریخی نشان می دهد حفاظت از میراث فرهنگی مجموعه ای از اقدامات پیشگیرانه، انتظامی و مشارکتی است. استمرار این رویکرد برای حفاظت از محوطه ها و آثار تاریخی کشور اهمیت دارد، زیرا بخش قابل توجهی از میراث فرهنگی ایران در خارج از موزه ها و در بستر اصلی تاریخی خود قرار دارد.