تصویب عوارض ۵ یورویی برای ورود گردشگران خارجی به ایران از مسیر هوایی
توسط: در چارچوب بررسی لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور، نمایندگان مجلس شورای اسلامی تصمیم جدیدی درباره نحوه تامین بخشی از منابع درآمدی دولت اتخاذ کردند. بر اساس مصوبه تازه، ورود گردشگران خارجی از طریق مبادی هوایی مشمول پرداخت عوارض مشخصی خواهد شد. این تصمیم می تواند بر هزینه سفر به ایران و سیاست های حوزه گردشگری تاثیر بگذارد و از همین رو توجه فعالان صنعت توریسم را به خود جلب کرده است.
جزئیات مصوبه مجلس درباره عوارض ورود گردشگران خارجی
در جلسه علنی نوبت صبح روز یکشنبه ۲۶ بهمن، نمایندگان مجلس شورای اسلامی در جریان بررسی جداول منابع لایحه بودجه ۱۴۰۵، با پیشنهاد الحاقی به جدول منابع موافقت کردند. این پیشنهاد از سوی محسن زنگنه نماینده مردم تربت حیدریه ارائه شد و در نهایت رای مثبت اکثریت نمایندگان را به دست آورد.
بر اساس این مصوبه:
- از هر گردشگر خارجی که از مبادی هوایی وارد کشور می شود، مبلغی معادل ۵ یورو دریافت خواهد شد.
- مبنای محاسبه، نرخ بازار مبادله ارز در زمان دریافت عوارض است.
- این مبلغ به عنوان یکی از ردیف های درآمدی در منابع بودجه سال ۱۴۰۵ درج شده است.
به این ترتیب، از سال آینده میلادی و همزمان با اجرای بودجه ۱۴۰۵، دریافت این عوارض به صورت رسمی عملیاتی خواهد شد.
مبنای ارزی و نحوه محاسبه عوارض ۵ یورویی
تعیین مبلغ عوارض به صورت ارزی و معادل یورو، نشان دهنده تلاش برای حفظ ارزش واقعی درآمد در برابر نوسانات نرخ ارز است. استفاده از عبارت «نرخ بازار مبادله» به این معناست که تبدیل یورو به ریال بر اساس نرخ رسمی اعلامی در بازار مبادله ارز و طلا انجام خواهد شد، نه نرخ ترجیحی یا دستوری.
نکات مهم در این زمینه عبارت اند از:
- مبلغ ۵ یورو به صورت ثابت تعیین شده، اما معادل ریالی آن متناسب با نرخ روز بازار مبادله تغییر می کند.
- دریافت عوارض به احتمال زیاد در زمان صدور یا کنترل ویزا یا هنگام ورود در فرودگاه های بین المللی انجام می شود.
- این عوارض شامل گردشگران ورودی از مسیر هوایی است و در متن مصوبه اشاره ای به مبادی زمینی یا دریایی نشده است.
چنین مدلی در بسیاری از کشورها نیز اجرا می شود و معمولا به عنوان «هزینه ورود» یا «عوارض توسعه گردشگری» شناخته می شود.
مقایسه با رویه های بین المللی در اخذ عوارض گردشگری
دریافت عوارض از گردشگران خارجی موضوع جدیدی در سطح جهان نیست. بسیاری از کشورها برای تامین هزینه های زیرساختی، حفاظت از میراث فرهنگی یا مدیریت مقاصد پرتردد، مبالغی را تحت عنوان مالیات یا عوارض گردشگری دریافت می کنند.
برای نمونه:
- برخی کشورهای اروپایی در زمان اقامت در هتل، مالیات شهری از مسافران اخذ می کنند.
- در بعضی مقاصد آسیایی، مبلغی تحت عنوان هزینه خروج یا ورود در بلیت هواپیما لحاظ می شود.
- کشورهایی با جاذبه های طبیعی حساس، از این درآمد برای حفاظت محیط زیست و توسعه پایدار استفاده می کنند.
در این چارچوب، مبلغ ۵ یورو در مقایسه با بسیاری از مقاصد گردشگری جهان رقم نسبتا پایینی به شمار می رود، اما تاثیر آن بر ذهنیت گردشگران و رقابت پذیری مقصد نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
پیامدهای احتمالی برای صنعت گردشگری ایران
صنعت گردشگری ایران طی سال های اخیر با چالش هایی مانند نوسانات اقتصادی، محدودیت های بین المللی و تغییر الگوهای سفر روبه رو بوده است. افزودن عوارض جدید می تواند آثار مستقیم و غیر مستقیم بر این صنعت داشته باشد.
برخی پیامدهای احتمالی عبارت اند از:
- افزایش جزئی هزینه سفر به ایران برای گردشگران خارجی.
- ایجاد منبع درآمدی جدید برای دولت در چارچوب بودجه سالانه.
- امکان تخصیص منابع حاصل به توسعه زیرساخت های گردشگری، در صورت پیش بینی ساز و کار مشخص.
- تاثیر محدود بر تصمیم سفر، در صورتی که خدمات و زیرساخت ها بهبود یابد و ارزش افزوده ملموس ایجاد شود.
کارشناسان معتقدند موفقیت این سیاست تا حد زیادی به نحوه هزینه کرد منابع حاصل و شفافیت در گزارش دهی بستگی دارد.
جمع بندی
با تصویب نمایندگان مجلس شورای اسلامی، از سال ۱۴۰۵ ورود گردشگران خارجی از مبادی هوایی مشمول پرداخت عوارضی معادل ۵ یورو خواهد شد که بر اساس نرخ بازار مبادله ارز محاسبه می شود. این تصمیم در چارچوب تامین منابع بودجه سالانه اتخاذ شده و می تواند بر ساختار درآمدی دولت و صنعت گردشگری اثرگذار باشد.
اگر منابع حاصل از این عوارض به شکل هدفمند در توسعه زیرساخت ها، تبلیغات بین المللی و بهبود خدمات گردشگری هزینه شود، این سیاست می تواند به تقویت جایگاه ایران در بازار جهانی سفر کمک کند. در غیر این صورت، صرف افزایش هزینه ورود بدون ارتقای کیفیت خدمات، ممکن است مزیت رقابتی کشور را در جذب گردشگران تحت تاثیر قرار دهد.
