حمله به صدا و سیما؛ آسیب به بنای نمادین معماری مدرن ایران در آتش سوزی
توسط: در یکی از نگرانکنندهترین رخدادهای اخیر، بخشهایی از مرکز صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران هدف حمله قرار گرفت. این حادثه که موجب بروز آتشسوزی در ساختمان شیشهای معروف این مرکز شد، توجه بسیاری از رسانهها، کارشناسان و علاقهمندان به معماری را به خود جلب کرده است. بنای آسیبدیده یکی از نمونههای برجسته معماری مدرن ایران به شمار میرود که توسط مهندسان نامدار دهههای گذشته طراحی شده بود.
این حادثه، فارغ از جنبه امنیتی، ابعاد فرهنگی و هنری نیز دارد، چرا که با تخریب بخشی از این اثر معماری، بخشی از حافظهی شهری تهران و میراث معماری معاصر نیز آسیب دیده است. در ادامه به جزئیات این حادثه و اهمیت معماری ساختمان شیشهای پرداختهایم.
جزئیات حمله و آسیب به مرکز صدا و سیما
حادثهای که در ساعات ابتدایی روز رخ داد، باعث اختلال در عملکرد بخشی از زیرساختهای فنی و پخش زندهی صدا و سیما شد. به گفته منابع رسمی، این حمله از سوی رژیم صهیونیستی صورت گرفته و تمرکز اصلی آن، ساختمان مرکزی سازمان صدا و سیما و بخش موسوم به “ساختمان شیشهای” بوده است. این حمله باعث وقوع آتشسوزی شدید و خسارات قابل توجهی به تأسیسات داخلی شده است.
ساختمان شیشهای که در حریم اصلی سازمان صدا و سیما قرار دارد، به دلیل کاربرد گسترده تجهیزات پیشرفتهی پخش و استودیوهای تصویری، یکی از مراکز کلیدی در تولید و انتشار محتوای رسانهای محسوب میشود. در پی این حمله، برای دقایقی پخش زندهی شبکه خبر متوقف شد و فعالیتهای پخش سایر شبکهها نیز با اختلال مواجه گردید.
معماری ساختمان شیشه ای؛ میراثی از دوره شکوفایی معماری مدرن ایران
ساختمان شیشهای صدا و سیما از جمله نمادهای شاخص معماری مدرن در ایران به شمار میرود. این بنا توسط تیم مهندسان مشاور “عبدالعزیز فرمانفرمائیان و همکاران” طراحی شده بود؛ شرکتی که در نیمه دوم قرن بیستم، پروژههای مهمی همچون ورزشگاه آزادی، برجهای مسکونی ونک پارک و فرودگاه مهرآباد را نیز طراحی کرده است.
این ساختمان نه تنها از نظر فنی و کاربردی دارای اهمیت است، بلکه بهعنوان بخشی از هویت معماری معاصر پایتخت، نقش نمادین نیز ایفا میکند. ترکیب حجم شفاف و کاربرد گستردهی شیشه، این سازه را به یکی از نمونههای موفق استفاده از مصالح مدرن در ایران تبدیل کرده بود. حمله و تخریب این اثر، به نوعی از بین بردن بخشی از سرمایهی فرهنگی و تاریخی معماری کشور محسوب میشود.
اختلال در پخش زنده و اطلاعیه رسمی صدا و سیما
در پی وقوع این حادثه، پخش زندهی شبکه خبر برای مدتی دچار وقفه شد و سایر شبکهها نیز با مشکلات فنی مواجه شدند. روابط عمومی صدا و سیما بلافاصله اطلاعیهای صادر کرد و از مخاطبان خواست تا در صورت مواجهه با اختلال در دریافت سیگنال شبکهها، از طریق بستر آنلاین تلوبیون برنامهها را دنبال کنند.
در این اطلاعیه آمده است:
«در صورت بروز هرگونه اختلال در دریافت سیگنال هریک از شبکههای استانی یا ملی صدا و سیما، مخاطبان میتوانند پخش برنامهها را از طریق پلتفرم تلوبیون پیگیری نمایند.»
تلوبیون به عنوان یکی از بسترهای رسمی انتشار محتوای زنده و آرشیوی صدا و سیما، در سالهای اخیر نقش مهمی در استمرار دسترسی مخاطبان به برنامهها داشته و در چنین شرایط اضطراری نیز به کمک سازمان آمده است.
نتیجه گیری
حمله به ساختمان مرکزی صدا و سیما، تنها یک حادثه امنیتی نیست؛ بلکه یادآور این واقعیت است که مراکز مهم رسانهای در عین حال بخشی از حافظهی فرهنگی، معماری و اجتماعی یک کشور هستند. آسیب به چنین بناهایی، نه تنها زیرساختهای ارتباطی را تحت تأثیر قرار میدهد، بلکه زنگ خطری برای لزوم حفظ و صیانت از آثار مهم معماری مدرن در ایران نیز به شمار میرود.
در دنیایی که رسانه، معماری و سیاست به هم گره خوردهاند، حفاظت از میراث معماری به همان اندازه اهمیت دارد که امنیت شبکههای رسانهای و ارتباطی کشور. امیدواریم با بازسازی و مقاومسازی دوباره این مرکز، نه تنها پایداری فنی بلکه ارزش معماری آن نیز حفظ شود.
